Zit u ook aan uw materiële maximum?

Messcherp was ze gisteravond: Lenette van Dongen in de Stadsschouwburg van Amstelveen. Over het grote gat der eenzaamheid, dat we vergeefs proberen te vullen. Leven is geen kunst, zolang het een kwestie van overleven is.* Wie moet zorgen te overleven, stelt geen vragen: hij vecht, eet, verbergt zich. Maar als aan de basale levensvoorwaarden is voldaan, komen onvermijdelijk de grote levensvragen omhoog. En de behoefte aan voldoening, zin- en betekenisgeving. Daar een antwoord op vinden is een ware kunst. Lenette spiegelde ons meedogenloos voor hoe we daar in onze maatschappij invulling aan trachten te geven.

Lang probeerden we het gapend gat der onvoldoening te vullen met voornemens, activiteiten en spullen. Lenette legt de vinger haarfijn op de zere plek en weet heel wat pijnpunten te vinden. Het dure sportschoolabonnement ligt een jaar lang ongebruikt in de keukenla, maar geeft ons het goede gevoel dat we in staat zijn om iets aan onze conditie te doen. Na jaren mopperen dat we het te druk hebben, weten we ons als de kinderen het huis uit zijn met de leegte geen raad en nemen een hond waarmee we tot diep in de nacht bezig zijn. Het is crisis, maar het aantal mensen in de zaal met maar één fiets is op één hand te tellen. We gaan mountainbiken in een land zonder bergen en zijn blij als zoonlief de vuile was thuis komt dumpen zodat we ons nuttig kunnen maken.

Het grote gat der eenzaamheid vullen
Zonder nodig te zijn of te moeten streven naar het benodigde, gaan we onderuit. Apathisch zappend op de bank. Met al onze mogelijkheden, veiligheid en al die spullen om ons heen stralen we niet, maar lijken als een nachtkaars uit te gaan. We maken kennis met Lenette’s tante, de Diva, die gedurende haar leven altijd ‘aan’ stond. Altijd aanwezig, alles groots, práchtig. Tadáaa! Is zij het voorbeeld waarnaar we zouden moeten leven? Niks geen bllllll en bleh, ik geef het op en blijf liever thuis. Nee, naar buiten toe! Há, hier sta ik, zie mij gaan, kijk mij genieten en mooi zijn!

Op de dansvloer kunnen we onszelf deze voorstelling wijsmaken. Tot we in de spiegel kijken. Drinkend aan de keukentafel denken we de wereldproblematiek op te kunnen lossen. Tot we met een kater wakker worden. Hoe is het haar tante gelukt als een Diva in het leven te staan? Lenette gaat op sublieme wijze de dialoog met wijlen haar tante aan, maar die vraag weet haar tante niet te beantwoorden. Zij doet nog steeds alsof en vlucht in de eeuwigheid die haar geen twee minuten missen kan. En dan realiseert Lenette zich, dat ze haar tante op haar sterfbed het mooist vond. Want toen was ze écht.

Hoe het grote gat der eenzaamheid te vullen? We kunnen in deze geen toneel meer spelen of het gat opvullen met een drukke agenda en nog meer spullen. We kunnen het niet meer verhullen; het materiële maximum is bereikt. Echtheid, dat is waar Lenette naar snakt.

Aanrader: Lenette van Dongen, de voorstelling loopt nog tot eind mei.

Ceciel Fruijtier, 9 januari 2014

* Paul van Tongeren, 2012: Leven is een kunst | over morele ervaring, deugdethiek en levenskunst

Ceciel Fruijtier onderneemt sinds 2007 vanuit haar bedrijf Fruijtier tekst&advies. Zij redigeert en herschrijft teksten die in de steigers staan, maar nog niet voor publicatie geschikt zijn. Zoals blogs, artikelen en beleidsstukken. Daarnaast geeft zij tekstadvies en individuele schrijftrainingen. Als tekstredacteur stelt zij zich ten doel zinvolle informatie toegankelijk te maken, zodat die zijn weg in de wereld vindt.  www.zodatuwboodschapoverkomt.nl

Leave a Comment